Stigmatisering: wij zijn het wapen!

4 juni 2018 | Uitgelicht

Let op: Dit is een opinie-stuk. Je kon onderaan deze pagina reageren!

Stigmatisering is binnen de psychiatrie een populair begrip geworden, maar de mensen daarbuiten, over wie het óók gaat, weten (nog) nergens van. Dat is een probleem.

Wie stigmatiseert wie?
In de samenleving, in de buurt, de vereniging, de kerk, de familie, onder vrienden heersen nog veel negatieve vooroordelen over ons, psychiatrische patiënten/cliënten. Ze worden als een merkteken, een stigma, op ons geplakt. We worden ernaar behandeld en daar hebben wij last van.

Uit angst om door anderen gestigmatiseerd te worden doen we dat maar liever zelf alvast en onttrekken we ons bij voorbaat aan een groot deel van de samenleving. We willen geen post met het logo van de RIBW, want wat zou de postbode of de buurman wel niet denken. We houden van voetbal of volley, maar we gaan niet bij een club, want clubgenoten zullen ons voor gek verklaren en ons daarmee kwetsten. Enzovoort.

Zo stigmatiseren wij de postbode, buurman en potentiële clubgenoten én leggen wij onszelf hun stigma’s over ons op, waar we juist zo bang voor zijn. We krimpen ons leven in tot de vierkante meters van onze woning en die van enkele vrienden (meestal lotgenoten) en familieleden. Postbode, buurman en clubgenoten komen er allang niet meer aan te pas!

Ontmoeting als middel tegen stigmatisering
Wat nu zo jammer is, is dat die postbode, buurman en clubgenoten meestal helemaal niet weten dat ze stigmatiseren, vooroordelen hanteren. Ze denken dat hun ideeën over ons gewoon kloppen. De enige manier om ze uit die droom te helpen, is door ze psychiatrische patiënten/cliënten te laten ontmoeten die niet (of niet helemaal) aan die vooroordelen voldoen. Ons dus! Zodat ze gaan denken: “Hee, voor een psychiatrische patiënt valt hij/zij eigenlijk best wel mee!”

Maar ja, wij verstoppen ons veilig achter de muren van de RIBW en Pro Persona (waarin ze ons daar  soms nog versterken ook!) en we wagen ons niet buiten de veilige kleine familie- en vriendenkring, dus hoe moet die postbode nou weten…

We kunnen er zelf iets aan doen
De mensen buiten onze kleine wereld, de postbodes en buurmannen, hebben geen last van hun vooroordelen, ze kennen ze niet eens. Zij zullen dus ook niet gauw in beweging komen om er iets aan te doen. Wíj hebben er last van en wíj zullen in beweging moeten komen om er iets in te veranderen. Wij zijn ook de enigen, ik herhaal: de enigen die dat kunnen.

Wij zullen uit de kast moeten komen en onze angst voor afwijzing moeten overwinnen! Enveloppen met het RIBW logo accepteren en gewoon bij die club gaan en laten zien dat wij zo gek nog niet zijn. Mensen vriendelijk helpen om een ongemakkelijk moment van verlegenheid te overwinnen als wij ze net verteld hebben dat wij ‘psychiatrisch’ zijn: “Ach ja, ik snap dat u even schrikt, maar zo vreemd is het niet hoor, het kan iedereen overkomen!” Wist je trouwens dat bijna iedereen wel iemand kent die ‘psychiatrisch’ is? Daar kom je pas achter als je eerst zelf uit de kast komt!

Kom tevoorschijn! 
Homo’s en lesbiennes zijn niet geëmancipeerd door hun ware aard verborgen te houden, om maar eens een lichtend voorbeeld te noemen. En voor hen zijn de persoonlijke risico’s die ze lopen door uit de kast te komen vaak heel wat groter dan voor ons. Dus kom op, mensen, kom tevoorschijn, laat je zien en sabel eigenhandig de stigma’s en vooroordelen over ons neer! Alleen door uit de kast te komen kunnen wij stigma’s ontkrachten. En alleen zo kunnen wij volwaardige leden van onze samenleving,  onze buurt, vereniging, kerk, familie, vriendenkring worden en dat is toch wat we willen?!

Door Cecilia