Interview met Etienne Smits (Serie Herstel)

6 mei 2019 | interview, Nieuws

We laten je in de komende tijd om de twee of drie weken middels interviews op het Cliëntenplein van de RIBW Nijmegen Rivierenland kennismaken met mensen die een begin gemaakt hebben met hun herstel en ook met hen die die weg al deels hebben afgelegd. Deze mensen hebben de moed getoond om te vertellen over hun problemen, over hun dieptepunten en de ommekeer waardoor ze zijn gaan werken aan hun herstel. Niet alleen de donkere kant komt aan bod, het gaat ook over hoop, dromen en ambities. Betekenis geven aan datgene wat hen overkomen is, is een belangrijk element in het herstel.

Interview en tekst: Roos Nagtegaal en Peter Hoek van Dijke

1. Stel je zelf voor (naam, leeftijd, wat doe je in het dagelijks leven, hobby’s, hoe woon je).
Ik ben Etienne Smits, 45 jaar. Ik woon wel op mezelf, maar heel veel bij mijn ouders. Mijn ouders zijn al ouder en mankeren van alles en nog wat dus ik ben ook een beetje mantelzorger. Ik heb 2 kinderen, een dochter van 21 en die werkt als hulpverlener in Tiel bij de JP van den Bent stichting (hulpverlening aan mensen met een handicap) als ambulant hulpverlener en een zoontje van 12 en die woont bij zijn moeder, maar daar heb ik gelukkig weer wel heel fijn contact mee. Ieder weekend hebben we contact en om het weekend zie ik hem. Hobby’s: ik heb nu een hernia en morgen ga ik naar de pijnpoli van het CWZ voor een spuit. Ik heb een beetje uitval in mijn benen, maar normaal gesproken doe ik kickboksen en nu een kleine drie maanden helemaal niet meer omdat het gewoon niet lukt. Ik ben vrijwilliger bij de Dagbesteding op de Graafseweg, bij Logistiek en Meer, heel gevarieerd werk. Dat kan productiewerk zijn en op het moment doen we iets wat ik niet zo leuk vind, maar als er verder niets te doen is, doe ik het toch. Gelukkig zijn we verder best wel druk, verhuizen, schilderen, klusjes, naar de stort rijden, kelder uitruimen van RIBW-huis en dat brengen we dan naar de DAR (afvalreiniging). Bij Santa Maria, vroeger een oud klooster en opvang voor dakloze jongeren, kunnen we een paar dagen per week klussen. Van slopen tot behang eraf halen. We hebben het daar goed naar ons zin. Sinds bijna 2 maanden 2 dagen per week in Tiel en als ervaringsdeskundige mag ik, en dat is heel leuk en heel vrij, een beetje mijn eigen dingetje doen. Niet op het kantoor, dat is iets wat daar best wel veel gedaan wordt eigenlijk naar mijn mening, maar ik ben daar meer op de groep, met de bewoners bezig. Ik wil heel veel doen, maar dan wel samen. Zoals kamers opruimen. Het is van hen dus samen doen, en dat werpt wel zijn vruchten af.

2. Welke cursus heb je gevolgd bij Bureau Herstel en wanneer?
De WWME vorig jaar om deze tijd. Ik wilde wel de WRAP doen en eigenlijk ook weer met de WWME beginnen, maar vanwege de drukte in mijn week lukt het me niet om het te combineren.

3. Wat heb je ontdekt tijdens het volgen van de cursus?
Veel. Ik wist al veel, maar je krijgt eigenlijk meer inzicht. De vragen die je krijgt, je gaat er dieper op in. Ervaringen, maar ook hoe je in het leven staat, en hoe je het op een andere manier weer op de rit kan krijgen. Dat vond ik wel heel mooi aan de cursus. Ik weet nog heel goed, we waren in de andere kamer en er lagen allemaal kaartjes op tafel en je moest op je gevoel kiezen en dat vond ik heel interessant, ook wat anderen kozen en voor mezelf ook. Wat je eruit kunt halen, dat vond ik heel mooi.
De lezingen van Brene Brown op YouTube, vond ik een mooi iets, Daar kijk ik nog geregeld naar terug. In eerste instantie riep dat verdriet bij mij op, Ik vond het confronterend, mooi ook en inspirerend hoe zij het verder brengt. De boodschap is: ben wie je bent en doe je niet anders voor omdat dat moet van anderen of de maatschappij. Als je verslaafd bent, heb je bepaalde streken. Iedereen heeft streken, maar ik heb dingen gedaan die ik in mijn hart niet wilde en toch gedaan heb en dat zit je dan dwars en dan ga je daar op een gegeven moment een toneelstuk op spelen. Ik werd heel creatief om bepaalde dingen toch voor elkaar te krijgen, maar dat was IK helemaal niet. Ik deed het wel, maar niet van binnen. Het gaat wel over een deel van mij, maar niet over de jongen die ik ben, niet met mijn hart en dat bedoel ik met dat het me in eerste instantie verdrietig maakt. Inderdaad, wees gewoon wie je bent en dat ik degene wilde zijn toen ik verslaafd was. Helemaal niet, maar daarna vertrouwen terug te krijgen bij mijn ouders, bij echt goede vrienden die gelukkig wel wisten dat ik van binnen echt geen klootzak ben. Mijn vader heeft toen ook wel vaker gezegd: ‘Was je maar een echte klootzak, dan was het voor ons ook zoveel makkelijker, dan was daar de deur’. Omdat ik, ondanks dat ik domme dingen deed, geen echte klootzak was, dat was aan de ene kant heel fijn, maar van de andere kant ook heel lastig. Die tweestrijd in mezelf herkende ik bij Brene Brown. Ik vond het gewoon heel gaaf bij haar: ‘Het maakt gewoon helemaal niet meer uit, blijf nu gewoon bij jezelf en dat is ook goed’. Dat vond ik een heel moeilijk iets om, vooral in het begin, te bewijzen dat je het goed kan doen, maar op een gegeven moment ga je toch op je tenen lopen en eigenlijk ben je dan niet jezelf omdat je je dan ‘beter’ voor wil doen. Die bewijzingsdrang, zie je wel, ik doe het goed. Simpele dingetjes, bijvoorbeeld met geld dan met een bonnetje terugkomen. Zie maar dat ik eerlijk ben, terwijl je eigenlijk denkt dat het lariekoek is, maar dat overstreven eigenlijk. Maar dan merk je ook, inmiddels al lang niet meer, maar dat hou je op de langere duur niet vol. Dus dan ga je het wel proberen, maar dan gaat het niet, ging ik toch weer op mijn bek, waardoor ik nog meer schuldgevoelens kreeg en weer het zelfbeeld veel minder werd, en om dat niet te voelen, ging ik meer gebruiken. Zo bleef ik in het cirkeltje zitten.
Ook de WWME-cursusleiders zeiden vaak in de cursus: lukt het je niet, dat geeft niks, zeg het gewoon en dat is ook goed’. Dat vond ik ook fijn. Je moest wel je huiswerk doen en de stukken lezen, vond ik ook interessant, maar doe gewoon je best en als het je niet lukt, dat is OK. Dan voelde ik niet de druk en dat vond ik ook heel fijn. Je wil wel heel graag op een bepaald niveau presteren en ik vond het heel fijn te ervaren dat het toch OK was. Ik werd er ook niet zenuwachtig van. Het is al lastig, nieuwe klas, nieuwe mensen, nieuwe omgeving en dat het OK was, was gewoon een heel fijn gevoel.

4. Heeft dat bijgedragen aan je herstel en op wat voor manier?
Ik heb inzicht gekregen en wat ik ook mooi vond aan de cursus is dat je veel met elkaar deed. Steeds in wisselende samenstellingen dingetjes uitwisselen: ‘Dit is mijn valkuil, dit vind ik moeilijk, en bepaalde dingen herken je, sommige dingen niet, maar dat zette me wel weer aan het denken dat die ander daar zo over denkt en op die manier gaat doen. En dan leer je daar toch iets van, en het blijft je ook bij.

5. Op welke manieren heb je zelf de verantwoordelijkheid genomen voor je welbevinden?
Als eerste ben ik hulp gaan zoeken en ik had vaak hulp gezocht en vanaf mijn 16e was het een rode draad in mijn leven en niet iedere keer, maar het ging eigenlijk niet echt vanuit mijn hart, ik deed het meer voor de buitenstaanders en mijn ouders. Ik wilde niet meer dat ik iedere dag ging gebruiken, daardoor dingetjes ging stelen of liegen, maar stiekem vond ik die spanning ook toch wel heel aantrekkelijk. Maar uiteindelijk toen mijn dochter me vond toen ik een insult had gehad na veel te veel drinken en dagenlang wakker zijn, was dat de keer dat mijn ogen echt opengingen, mijn hart echt openging en dacht: ‘Dit kan niet zo!’ Toen ben ik echt naar Schotland gegaan voor de 12 stappen. Ik had wel vaker de verantwoordelijkheid genomen, maar, heel eerlijk, niet vanuit MIJzelf. Het verschil met eerder was dat mijn dochter mij toen zo had gezien. Daarvoor kon ik wel gebruiken, maar ik verzorgde mezelf, dus ik kon het eigenlijk goed verbloemen, maar op dat moment kon ik dat niet meer. Ik werd naar het ziekenhuis gebracht. Mijn dochter was toen 16 jaar oud en hoe zij beschreef wat het met haar had gedaan en hoe ze mij had gezien. Ik dacht toen aan dat als ik 16 was geweest en mijn vader zo had zien liggen. Dat was de bodem. Toen was ik er klaar mee.

6. Wat heb je overwonnen in je herstelproces? Ben je er ook wijzer van geworden? Wat dan?
Zeker. Gewonnen heb ik heel veel. De kinderen. Een stukje geluk. Ik was altijd wel heel goed voor mijn kids, totdat het dus uiteindelijk helemaal niet meer ging. Maar met name ook een stuk respect van mijn dochter wat ik teruggewonnen heb, ondanks tegenslagen zoals nu met die hernia. Normaal gesproken ging ik dan opnieuw op mijn ‘bek’. (Etienne leest een berichtje voor wat hij onlangs van zijn dochter heeft gekregen waarin zij beschrijft hoe trots ze op hem is dat hij ondanks tegenslagen doorgaat op de ingeslagen weg).
Dat zijn die dingetjes, daar doe je het voor.
Vanuit dat herstelproces heb ik geleerd dat er veel valkuilen zijn, waar ik voor op moet letten. Vroeger, als ik mooie plannetjes had en daar kwam een breuk tussen, daar kon ik niet mee omgaan. Dan ging ik mezelf zielig vinden of een beetje in de slachtofferrol kruipen en dan op een gegeven moment kwam de middelvinger en dan dacht ik: ‘ Wat kan mij het schelen, zie je wel, het heeft toch geen nut, dus dan ga ik toch maar gebruiken. Als ik het doe, dan hoef ik het niet meer te voelen en niet meer te denken. Ik ben druk van mezelf en van het gebruik van coke werd ik hartstikke rustig. Dan kan ik niet eens praten, dan kan ik uren zitten, kan ik lezen en dan voel ik niks. Dan werd mijn hoofd stilgelegd, voel ik geen prikkels, gewoon numb. En dat vond ik dan heel fijn. Dan kwam er gewoon niks meer binnen.
Maar ik heb echt wel gemerkt, tegenslagen die zijn er, niet alleen bij mij, dat is bij iedereen. Dat zie je in de cursus ook. En daarnaast ook dat het goed is, dat je mag zijn wie je bent. Dus ik mag op mijn bek gaan, ik mag een keer een rotdag hebben. Maar dat wil dan niet zeggen dat ik weer terug moet grijpen, naar iets waardoor ik niet meer voel. Dat gevoel van een rotdag mag er ook zijn en af en toe ben ik misschien een beetje overgevoelig en dat ik met inderdaad druk kan maken om best wel veel dingetjes, maar ik kan daar heel weinig mee doen. Nu vind ik dat goed, maar voorheen had ik daar heel veel moeite mee. Ik kreeg dan te horen dat ik gelijk had. Maar ik wilde geen gelijk hebben. Ik dacht dat als ik gelijk heb, waarom gebeurt er dan niks mee. Vooral in de zorg heb ik heel lang ‘gelopen’ en daar werden mensen gevoerd (eten) in plaats van een aai over hun wang, gedag zeggen, en je hebt wel even contact. Het kost niet meer tijd, maar tegenwoordig is het veel te zakelijk. En daar kan ik niet tegen. Dat vond ik toen heel lastig en nu denk ik, ik doe het gewoon op mijn manier. Als jij het anders doet, dat is niet mijn probleem, dat is jouw tekortkoming. Je kan niet de hele wereld veranderen. Dat vind ik nog steeds wel een lastig, maar nu kan ik er gewoon beter mee omgaan. Toen vond ik dat lastig om te zien, het zijn geen tafels waar je mee werkt, het zijn wel mensen. Voor heel veel mensen is het routine geworden, ik vind dat raar.

7. Aan wie of wat heb je steun gehad tijdens je herstel? Vertel daar iets over.
In eerste instantie de begeleiders, toen de 12 stappen het boek Narcotic Anonymus, een heel mooi boek eigenlijk, voor mij een soort bijbeltje. Iedere dag, ik lees het nog steeds, heb je dan een spreuk. Van dag tot dag. Het gaat over mensen en dat er iedere dag tegenslagen kunnen zijn, maar daar moet je niet te veel op ingaan. Kijk gewoon naar fijne dingen en inderdaad, tegenslagen en andere dingen mogen er ook zijn, maar ga er niet te diep in, blijf bij jezelf, maak stappen en probeer met die stappen vooruit te gaan. En soms zijn het ook stappen terug, maar dat wil niet zeggen dat je ook terug ‘bent’. Dat vond ik heel fijn en daar had ik een houvast aan.
Toen gelukkig ook weer steun aan mijn ouders, die voelden ook echt dat er een verandering kwam en dan mijn kinderen. Daar heb ik heel veel aan gehad en nog steeds. Ik heb ook steun gehad aan de meetings tijdens mijn verblijf in Schotland. Niet alleen om te luisteren, maar ook om eruit te kunnen gooien wat er allemaal is gebeurd en waar je spijt van hebt. Dat vond ik heel fijn om dat allemaal te kunnen uiten.
Hier in Nijmegen heb je dan wel Narcotic Anonymus, maar niet specifiek voor coke-gebruikers. Ik vond het heel lastig hier in Nijmegen. Ik ben er 3 keer naar meetings geweest, maar het voelde niet fijn. Er waren nog veel deelnemers onder invloed. Dat hoort eigenlijk niet, maar dat gevoel had ik gewoon. Het was voor mij geen goede omgeving en daardoor gelukkig via mijn begeleider van de RIBW en Hans van Kickboks Druten, die heeft mij wijs geroepen. Daar heb ik heel veel aan gehad, toen ik daarna terug kwam. Puur door sporten. Dat heeft me echt heel veel goed gedaan. Ik kan het ook iedereen aanraden, dat meen ik echt. Niet zozeer voor je lijf, maar voor je hoofd. Het levert mij ontspanning, voldoening, een trots en tevreden gevoel. Ik kon er ook heel veel in kwijt. Het is niet zo dat je zomaar iedereen kan slaan, maar bij kickboksen komt veel meer kijken. Techniek, op een natuurlijke manier indraaien, los gaan op de zak. In het begin komt er dan heel veel woede en frustratie los, kwaadheid over hoe dingen zijn gelopen, hoe ik bepaalde dingen heb gedaan, daarna kwamen de tranen en zelfs moeten overgeven, maar ook dat mocht er zijn. Dat hoorde er ook bij en daarna kwam een soort kick, een gezonde kick. In plaats van 10 keer opdrukken, lukt het me nu 50 keer en in plaats van 3 keer 3 minuten kan ik nu 5 keer 3 minuten alles geven. Daar groei je echt door. En dat geeft ook een heerlijk gevoel in je hoofd.
Je krijgt meer beheersing over jezelf. Ik ben nooit iemand geweest die uitlokte of als eerste sloeg, maar ik heb inderdaad wel veel geknokt en heb ook een agressie-regulatie probleem gehad en daarvoor moest ik naar Kairos toe. Alleen Kairos heeft me weinig gedaan. Het waren vooral gesprekken en een soort psychomotorische therapie van de kliniek, een soort grenzen aangeven. Dat was leuk maar het werkt niet. Je mag je niet uiten, wel aangeven: dit is de grens en dat is de grens. Met boksen kun je de grens aangeven, maar je kunt het er ook uit slaan en uit trappen en dat werkt gewoon beter. Door die technieken en door het te doen, krijg je ook meer controle over jezelf en zelfbeheersing win je daar echt mee. Belangrijk is ook: STOP, DENK, DOE. In het begin lachte ik de kickboksleraar uit. Stop, denk doe. Hij zei het zo vaak: Etienne, impulsieveling, je gaat nu weer de grens over. Dan moest ik bijvoorbeeld 2 minuten lopen van het ene naar het andere punt, maar dan ging ik te ver, alles of niks, en dat hoort ook een beetje bij verslaving. En dan zei hij: ‘Stop nou eens. Wat heb ik je nou gezegd? Dat je je helemaal dood moet rennen? Twee minuten langzaam. Denk nou eens effe na!’ Stoppen, denken en doen. En dat werkt wel. Eigenlijk slijt dat er in. Hetzelfde als in het verkeer, daar had ik ook een kort lontje, maar nu kan ik denken ‘OK sukkel’ in plaats van schelden en de middelvinger opsteken. Vervolgens kreeg je dan ook actie-reactie en dan schiet het helemaal niet op. Dat is misschien ook een beetje de leeftijd omdat ik wat ouder geworden ben, maar kickboksen heeft mij geholpen bij het leren beheersen naar mezelf leren beheersen.

8. Wat geeft je hoop?
Toekomst. Nu in Tiel, ik zou daar kasten gaan brengen en ik zie een begeleidster, een oude bekende die ik al ken vanaf mijn 14e en die ook een tijd mijn persoonlijk begeleidster is geweest en we begroetten elkaar. Ik zei haar: ‘Als je een keer wat hebt, denk dan aan mij’. Twee maanden geleden belde ze me op en vroeg me wat is ervan vond om bij hen te komen werken als ervaringsdeskundige. Vanuit Logistiek en Meer ben ik nu 2 dagen gedetacheerd en de andere dagen werk ik nog bij Logistiek. Mocht het niet bevallen dan kan ik altijd weer terug komen bij de Dagbesteding. Mijn toekomstplan is nu een opleiding volgen en lekker mijn ding kunnen doen.
Wat me ook echt hoop geeft is mijn dochter. Ook mijn zoon natuurlijk. Maar ik ben zo trots op mijn dochter. Ze heeft de Havo gehaald en zit nu op de HAN en werkt bij JP van den Bent. Ze zit daar echt op haar plek, ze is helemaal blij. Wil in de toekomst voor haarzelf gaan beginnen, mooier kan niet. Dat geeft me ook allemaal hoop en daar ben ik erg trots op.

9. Op welke manier kom je op voor jezelf?
Door, als erom gevraagd wordt, mijn mening te geven. Gewoon te zeggen wat ik vind zonder me te schamen. Daar heb ik heel lang last van gehad. Heel vroeger ben ik naar de LOM-school gegaan. Nu weten we dat ik dyslexie heb, maar dat wisten ze toen nog niet en dan ging je naar de LOM-school. Ik durf nu te zeggen wat mijn verleden is en hoe het gegaan is. Ik heb nu geen schaamte meer om mezelf te kunnen uiten. Ik durf uit mezelf nu ook wel dingen te zeggen, niet alleen als erom gevraagd wordt. Dat kan ik nu op een rustige, acceptabele manier zeggen. Voorheen dan floepte ik er dingen uit. Dan is het niet stop, denk, doe. Dan dacht ik: Shit, dat had ik anders moeten zeggen. Qua houding kon ik mezelf heel erg opblazen en voor iemand anders kwam dat misschien heel intimiderend over. Dat heb ik nu niet meer. Ik kan nog wel een haantje zijn, maar meer in een conflict of zo. Niet uit mezelf.
Ook dat ik in Tiel bij de begeleidster gevraagd heb naar een functie daar, is opkomen voor mezelf.

10. Heb je dromen en ambities? Vertel er iets meer over.
Dromen heb ik zeker. Ik heb bijna een jaar vertoefd op Curacao. Na mijn militaire dienst ben ik daarheen gegaan. Prachtige tijd gehad en droom stiekenm wel om daar weer terug te gaan en er iets te gaan opzetten. Er zijn heel veel verslaafden, onwijs veel, maar er is eigenlijk helemaal geen hulpverlening. Geen kliniek of dagbesteding. Verslaafde zwervers worden daar echt als honden behandeld. Het is niet zoals hier dat ze een Inloop hebben. Ik denk dat er daar nog heel veel te halen valt voor die verslaafden. Dat is nog wel een droom. Ik weet niet of ik hem ga verwezenlijken, maar ik zou het echt heel gaaf vinden. Alleen, en daar ben ik heel eerlijk in, dan zit ik ook weer met mijn zoontje. Mijn dochter zegt dat ik moet gaan, maar voor mijn zoon, die heeft zo zijn dingetjes. Nee, nu niet.
Wens van mij is om ook een opleiding te gaan volgen die erkend is. Ik heb zelf maar LHNO (Lager Huishoud en Nijverheid Onderwijs). Op B-niveau, maar wel voor de evrzorging, maar meer heb ik ook niet. Wel nog wat certificaten van dit en dat, dus dan zou die opleiding super zijn.

11. Waar ben je het meest dankbaar voor in je leven?
Mijn ouders. Het is nu vooral lastig. Mijn vader is heeft Parkinson. Het lulligste is: die man had twee gouden handen. Ik heb vroeger fietscross gedaan en altijd waren zij er, mijn vader en mijn moeder. Ik heb nog een oudere broer, hij drinkt niet, hij rookt niet.
Bij mijn vader werd 3 weken voor zijn pensioen eerst prostaatkanker geconstateerd, toen blaaskanker en toen kreeg hij Parkinson. Ik vind het gewoon heel moeilijk om te zien. Hij was altijd bezig Hij kon van niks iets maken en dat was zijn lust en zijn leven. Als hij maar bezig kon zijn, maar dat gaat niet meer. Op het moment zijn de symptomen zo erg dat hij nog maar weinig kan verdragen. Dat maakt hem ook erg verdrietig en verontschuldigd zich daar ook nog voor. Ik zal ze altijd dankbaar zijn. Ik heb ze zoveel pijn en verdriet gedaan, maar ze hebben me nooit laten vallen. Ik had stomme dingen, loze beloftes, maar ik was geen echte klootzak. Ik stal niet bij mensen thuis, maar bij bedrijven of winkels. Of geld van iemand afpakken. Daar deed ik niet aan mee. Ik had ook zo mijn principes.

12. Wat vond je van de vragen waarbij je teruggaat naar het verleden en kijkt naar de toekomst?
Wel goed eigenlijk. Goede vragen. Denk wel dat ik heb kunnen zeggen wat ik wilde. Ik wil nog wel toevoegen dat ik weer geloof in mezelf. Ik heb een paar keer geprobeerd om ‘eruit’ te stappen. Ik doe mensen alleen maar pijn en verdriet, dus het hoeft niet meer. Gelukkig is dat me nooit gelukt, maar dat ik inmiddels wel echt geloof dat als je echt wil, hoe lastig het zo nu en dan ook is, oneerlijk of gemeen, maar als ik echt wil, dan lukt en dan kan het. En dan kan je clean blijven en dan kan je gaan voor het geluk. Natuurlijk hoop ik in de toekomst nog een leuke vriendin te krijgen. Ik wil ook niet altijd alleen blijven, maar wat niet is, dat is niet. Maar ik ga echt niet via internet of Tinder. Daar heb ik geen zin in. Dat vind ik niks.
Ik geloof in mezelf. Ik ben trots over hoe het nu allemaal loopt en gaat. Ik zit gewoon heel fijn in mijn vel.
De Dagbesteding moet ik ook benoemen. Als ik dat niet had, geen doel. Dat is een heel belangrijk stuk, dat je een doel hebt. Je hebt een dag- en nachtritme want ik moet ’s morgens om 09.00 uur daar zijn. Normale dingen hebben mij onwijs geholpen.

 

Klik hieronder voor de reeds geplaatste interviews in deze serie (Herstel):

Postadres
RIBW Cliëntenplein
Graafseweg 250
6532 ZV Nijmegen

T 06-542 41 906
E redactie@ribw-clientenplein.nl